5-30.12 Teresa Miszkin, Medytacje @ Wielka Zbrojownia

Kolejna wystawa z cyklu Kultura Pamięci.

Wernisaż: 04.12.2025, godz. 18.00
Wystawa czynna: 05–30.12.2025, w godz. 12.00-18.00 (z wyjątkiem poniedziałków)
Miejsce: Mała Aula, Wielka Zbrojownia, Gdańsk, Targ Węglowy 6

Wydarzenie na Facebooku

Kuratorzy wystawy: Mariola Balińska, prof. ASP dr hab Marek Wrzesiński
Identyfikacja graficzna: dr Filip Sendal

„Moja sztuka, to sztuka mojego czasu, mojego świata, mojej wrażliwości, wyrasta z tego, w co wierzę, czego pragnę i czego się lękam”.

Monograficzna wystawa prof. Teresy Miszkin „Medytacje” jest obszerną prezentacją jej dorobku malarskiego obejmującego prace od powstałych w latach 70. XX wieku, aż po ostatnie realizacje z roku 2019. Ekspozycja ukazuje ewolucję jej języka malarskiego oraz konsekwentnie podejmowaną refleksję nad upływem czasu, przemijaniem, samotnością i zagadnieniami dotyczącymi ludzkiej egzystencji.

Prezentowana już po śmierci artystki wystawa jest nie tylko podsumowaniem jej dorobku jako malarki, ale jest też okazją, aby z na nowo przyjrzeć się jej malarstwu i odczytać jej dzieła ponownie – jako formę osobistego manifestu artystycznego. Medytacja, rozumiana jako akt skupienia i kontemplacji, stanowi istotny klucz do interpretacji twórczości Miszkin. Jest ona zarówno narzędziem osobistej introspekcji, jak i sposobem odnoszenia się do otaczającej rzeczywistości. Wyczuwalne emocjonalne napięcie obecne w wielkoformatowych kompozycjach wskazuje na rozdźwięk między świadomością nieuchronnego upływu czasu a utopijnym pragnieniem jego zatrzymania.

W pracach z lat 70. i 80. XX wieku malarka koncentrowała się na przedstawieniach figuralnych. Przeważają wizerunki kobiet i mężczyzn, często ukazywanych nago, w wykreowanej przestrzeni wolnej od ograniczeń i konwenansów. Ciała modeli stają się swoistym medium – tworzywem malarskim, poprzez które artystka na nowo ich formuje, odsłaniając wrażliwość, podatność na zranienia i manipulacje. Z upływem czasu malarka kierowała swoją uwagę na studium twarzy, przedstawiając portretowane osoby z wysokim stopniem szczegółowości. Skupienie na rysach i mimice twarzy pozwalało wydobyć z modeli zarówno ich siłę, jak i słabość. Na obrazach pojawia się także syn artystki, portretowany od wczesnego dzieciństwa aż po okres dorastania. Motyw relacji rodzinnych nadaje jej twórczości intymny i osobisty wymiar.

Wypracowany przez dekady styl malarski oraz powtarzalność motywów w portretowaniu osób jest odbiciem lęku artystki przed utratą bliskich i upływem czasu. Dorobek Teresy Miszkin można z tej perspektywy odczytywać jako wyraz szczególnego zainteresowania człowiekiem w zderzeniu ze świadomością kruchości ludzkiego życia. Sama artystka pisała: „Mój czas – to ludzki czas – kierunkowy i skończony. Jest podróżą w jedną stronę, ku przyszłości, ku światłu”. Refleksja ta, podobnie jak praktyki medytacyjne, wyraża przekonanie, że mimo trudów codzienności i zmagań z ludzkimi słabościami, możliwy jest stan poczucia szczęścia w doświadczaniu rzeczywistości.
Malarstwo Teresy Miszkin jest z jednej strony afirmacją życia, z drugiej zaś jest przejawem świadomości, że doczesność jest efemeryczna i ulotna. Przywołana metafora „podróży ku światłu”, choć niezwykle optymistyczna, jest również sugestią, że upływ czasu jest drogą jednokierunkową, ku końcowi, a teraźniejszość nigdy nie pozostaje trwała i zawsze będzie bezpowrotnie odchodzić „w cień”.

Mariola Balińska

Teresa Miszkin (1947-2024) malarka, profesora zwyczajna Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. W latach 1968–1973 studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Gdańsku, gdzie w 1973 roku uzyskała dyplom w pracowni prof. Władysława Jackiewicza i specjalizację w Pracowni Malarstwa Ściennego profesora Kazimierza Ostrowskiego. Tytuł profesory tytularnej otrzymała w 1993 roku, a profesory zwyczajnej w 2003 roku.

Kierowała Pracownią Podstaw Rysunku i Malarstwa w Katedrze Kształcenia Podstawowego oraz II Pracownią Malarstwa na Wydziale Malarstwa ASP w Gdańsku. W latach 1999 – 2002 pełniła funkcję Prodziekany Wydziału Malarstwa i Grafiki, a od 2002 roku – Dziekany tego Wydziału. Brała udział w licznych wystawach krajowych i zagranicznych m.in. w Muzeum Narodowym w Szczecinie (1987), Pejzaże intymne w Muzeum Narodowym w Gdańsku (2006), Public Relations, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku (1999), Fête Funèbre w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (2016) czy Pejzaż malarstwa polskiego w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie.

Jej prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych, m.in. w Muzeum Narodowym w Gdańsku, Muzeum Sztuki w Łodzi, Galerii Sztuki BWA w Olsztynie i Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie. Jest laureatką licznych nagród i wyróżnień. W 1975 roku otrzymała Nagrodę i Złoty Medal, Bielska Jesień 75 w Bielsko-Białej, wyróżnienie na VII Festiwalu Sztuki Złote Grono 77 w Zielonej Górze w 1977 roku. W 1998 roku otrzymała prestiżową Nagrodę – Grant Pollock-Krasner Foundation w Nowym Jorku. W 2017 roku uhonorowano ją Nagrodą Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury, Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Nagrodą Rektora ASP I stopnia. W 2021 roku za wybitne osiągnięcia w dziedzinie malarstwa otrzymała Nagrodę im. Kazimierza Ostrowskiego za 2020 rok.